De eikenprocessierups komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa maar is al zo’n dertig jaar in Nederland – in 1991 is het eerste nest ontdekt. Toch hebben we er hier pas de laatste jaren veel overlast van, omdat ze sinds dat eerste nest ontzettend in aantal zijn toegenomen. Als je in contact bent geweest met een eikenprocessierups kun je oogklachten, jeuk en bultjes krijgen. De huidige aanpak van de bestrijding van de rupsen werkt niet goed, ze keren ieder jaar weer terug. Hoe kan dat, en hoe kun je ze wél wegkrijgen?

Nachtvlinders

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder. De larven eten eikenbladeren en kunnen rond eikenbomen zorgen voor overlast door de microscopisch kleine brandharen die ze op hun rug meedragen en afstoten. De haartjes bevatten het eiwit thaumetopoëne, een stof die voor mensen lichaamsvreemd is en daarom bij contact klachten veroorzaakt zoals oogklachten, jeuk en bultjes. Dit gebeurt met name in de lente; vanaf juli ontpoppen de rupsen zich tot nachtvlinders.

Niet chemisch bestrijden

De eikenprocessierups keert inmiddels ieder jaar weer in Nederland terug. Hoe komt dit en hoe kunnen we wél de eikenprocessierups bestrijden? Momenteel worden de rupsen vaak met chemische middelen behandeld. Dit werkt voor even, maar de middelen doden naast de rupsen zelf, ook andere dieren die van nature al een vijand voor de rupsen vormen, zoals vogels, vliegen en vleermuizen. Daarnaast werken sommige bestrijdingsmiddelen juist de overlast in de hand, en zorgen ervoor dat de rupsen hun brandharen afscheiden – de boosdoeners die bij ons zorgen voor klachten. Ook bestrijding met een natuurlijk middel, zogenaamde aaltjes die een darminfectie bij de rupsen veroorzaken, is niet de beste oplossing. De aaltjes, of nematoden, gaan niet alleen op de eikenprocessierups af, maar ook op andere rupsen.

Herstel op de lange termijn

De beste manier om de eikenprocessierups te bestrijden is het probleem bij de kern aanpakken en niet bij het symptoom. Over het algemeen is bekend dat de mens een slechte invloed heeft op de biodiversiteit. We oefenen zoveel invloed uit op de natuur dat er te weinig verschillende bomen en plantensoorten overblijven, en er een overschot aan andere soorten is, zoals dus bijvoorbeeld de eikenboom. Wil je de eikenprocessierups preventief bestrijden, is het stimuleren van de biodiversiteit de beste optie. Oftewel, breng de natuur weer terug in de natuur. Wanneer de eikenprocessierups meer natuurlijke vijanden krijgt, zorgen die automatisch voor een betere balans in het aantal eikenprocessierupsen.